Тавдугаар сарын Өвөр Монголд зуны сайхан улирал саатаж байна. 05-р сарын 11-нд Монгол Улсын Монцамэ, Үнэн сонин, Өнөөдөр сонин, MNBTV зэрэг Монгол Улсын томоохон хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд, мөн Zuv.mn, Mass.mn, News.mn зэрэг томоохон вэбсайтууд, мөн Гуанмин сонин Дэйли, Ардын өдрийн сонин зэрэг Хятадын хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдийн 40 гаруй сэтгүүлч Өвөр Монголын Эрээн хотод цуглан хамтарсан сурвалжилгаа эхэллээ.

Энэ сарын 16-ныг хүртэл үргэлжлэх энэхүү арга хэмжээний үеэр сэтгүүлчид "Бүс ба Зам" санаачлагын хүрээнд Хятад, Монголын прагматик хамтын ажиллагааны тод түүхийг баримтжуулахаар Өвөр Монгол, Бээжин хотоор сурвалжилна. 05-р сарын 11-нээс 05-р сарын 13-ны хооронд сэтгүүлчид Өвөр Монголын Эрээн хот, Улаанцав хотод хүрч, боомт, зах зээл, үйлдвэрлэлийн парк, аж ахуйн нэгжүүдээр зочилж, Өвөр Монголын чансаатай хөгжлийн эрч хүчийг биечлэн мэдэрсэн.

Боомтын шинэ төрх: "Гарц"-аас "Төв" хүртэл

Эрээн хот нь Хятад-Монгол-Оросын эдийн засгийн коридорын гол зангилаа юм. Монгол Улсад нээлттэй хамгийн том хуурай замын боомт болох Эрээн хот нь хоёр улсын хоорондын хүний урсгалын 70 гаруй хувийг, Монгол руу экспортлох зайлшгүй шаардлагатай бараа бүтээгдэхүүний 80 гаруй хувийг хариуцдаг.

05-р сарын 11-нд сурвалжлагчид Хятадын /Өвөр Монгол/ Чөлөөт худалдааны туршилтын бүсийн Эрээн хотын бүстэй танилцлаа. Хятад-Монголын Эрээн хот-Замын Үүдийн эдийн засгийн хамтын ажиллагааны бүсийн Хятадын тал болох энэ бүсийг мэдээлэлд суурилсан хяналтаар дамжуулан хил дамнасан хамтын ажиллагааны "загвар" болгон хувиргах болно.

"Одоогийн байдлаар Хятад-Монголын эдийн засгийн хамтын ажиллагааны бүс 1.5 тэрбум юанийн хөрөнгө оруулалт хуримтлуулж, гурван хавтгай дөрвөлжин километр гол талбайн дэд бүтцийн барилгын ажлыг дуусгаад байна.

Ард түмний амьжиргаа: Хүнсний ногоо хөршийн сэтгэл

05-р сарын 12-ны үдээс өмнө сэтгүүлчдийн баг Эрээн хотын жимс, хүнсний ногоо, үр тариа, газрын тосны импорт, экспортын парк ХХК-д зочиллоо. Паркийн дотор Хятад, Монгол хэлээр шошготой алим, жүрж, сонгино болон бусад жимс, хүнсний ногооны хайрцгийг ажилчид ачааны машинд ачиж, хурдны замын боомтоор дамжуулан Монгол руу тээвэрлэхэд бэлэн болгож байв.

Компанийн ерөнхий менежерийн орлогч:

- Манай жимс, хүнсний ногоо чанар сайтай бөгөөд сайн хадгалагддаг. Эрээн хотоос хөдөлж, маргааш өглөө нь Улаанбаатарт ирээд, үд дунд гэхэд монголчуудын хоолны ширээн дээр байх боломжтой.

Энэхүү амжилтын цаана гаалийн бүрдүүлэлтийн үр ашгийг тасралтгүй оновчтой болгож, боомтод "ногоон суваг"-ын баталгаа бий.

Хүнсний ногоо эсвэл жимс нь хоёр бүс нутгийн хүмүүсийн амьжиргааг холбодог. Хөл хөдөлгөөн ихтэй логистикийн сүлжээ нь хоёр орны ард түмний хамгийн үндсэн амьдралын хэрэгцээг холбож, харилцан туслалцах хөршийн найрамдлыг тусгадаг.

Паркийн импульс: Тэмээн жингийн цувааны "Шинэ эхлэл" ба шинэ тооцооллын хүчин чадлын "ногоон хүч"

05-р сарын 13-нд сэтгүүлчдийн баг Улаанцав хотын Чисүмү олон улсын логистикийн төвийн аж үйлдвэрийн парктай танилцсан. Энэ бол улсын хэмжээнд төлөвлөгдсөн хуурай замын боомтын төрлийн үндэсний ложистикийн төв бөгөөд Өвөр Монголын умард зүгт нээлттэй байх чухал тулгуур цэг юм.

Хятад-Европын ачааны галт тэрэгний өртөөн дээр "Хятадад үйлдвэрлэв" бүтээгдэхүүнээр дүүрэн чингэлгүүд хөдлөхөд бэлэн болсон байна. Улаанцаваар дамжин өнгөрөх эдгээр галт тэрэгнүүд алс холын Москва, тэр ч байтугай Европ руу чиглэх болно. 2025 онд Өвөр Монголд Хятад-Европын 9557 ачааны галт тэрэг орж, гарсан нь нь өмнөх оны мөн үеэс 16.9 хувиар өссөн үзүүлэлт бөгөөд улсын нийт тээврийн бараг тал хувийг эзэлж байна. Энэ тоон үзүүлэлтийн цаана Чисүмү зэрэг аж үйлдвэрийн паркуудын үр ашигтай зохион байгуулалт, түгээлтийн чадавхи оршино.

- Энэ бол Орос, Европ руу чиглэсэн чухал суваг, мөн Бээжин-Тяньжин-Хэбэй зах зээлийн өргөтгөл юм. Энд "баталгаат боомт, орчин үеийн ложистик, олон улсын худалдаа, боловсруулалт, үйлдвэрлэл" гэсэн функцууд хурдацтай нэгдэж байна гэж паркийн ажилтан тайлбарлав.

- Энэ газар маш том, холбоос бүр жигд, стандартчилагдсан байдлаар ажилладаг. Би Хятадад болж буй асар их өөрчлөлтүүдийн талаар мэдэж авсан, сурч болох бүх туршлагаа Монголд авчрахыг хүсч байна гэж Tenger телевизийн сурвалжлагч Халиумаа хэлэв.

Чисүмү аж үйлдвэрийн парк нь уламжлалт ложистикийн шинэчлэлийг төлөөлж байгаа бол CICC Data Ulanqab бага нүүрстөрөгчийн тооцооллын хүчний бааз нь Өвөр Монголын шинэ чанарын бүтээмжийн амлалтыг харуулж байна.

Жүнжин Data төсөл жилд 854 сая киловатт-цаг үйлдвэрлэх бөгөөд шинэ эрчим хүчний хүчин чадлын ашиглалтын түвшин 96.8 хувиас давж, ногоон цахилгаан орлуулах түвшин 40 хувьд ойртох болно.

- Хятадын асар том бүтээн байгуулалт үнэхээр гайхалтай. Монгол Улс энэ тал дээр Хятадаас суралцах зүйл их байгаа бөгөөд бид энэхүү дэвшилтэт, боловсронгуй төслийг энэхүү ажиллагаагаар дамжуулан илүү олон Монголын ард түмэнд танилцуулна гэж найдаж байна гэж NTV телевизийн сурвалжлагч Азжаргал хэллээ.

Хөдөө аж ахуйн шинжлэх ухаан, технологи: Хүйтэн, үржил шимтэй хөрсөнд цэцэглэх "Шинэ дээд зэргийн үр" болон орчин үеийн хөдөө аж ахуйн шинэ төлөвлөгөө

05-р сарын 13-ны үдээс хойш сэтгүүлчдийн баг Улаанцав хотын Хүнфү Хөдөө аж ахуйн ХХК-тай танилцсан юм.

- Би саяхан интоорын улаан лоолийг амталсан, маш чихэрлэг бөгөөд эрүүл мэндэд тустай. Би Хятадын ард түмний хичээл зүтгэлийг гүнээ үнэлж байна. Энэхүү хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэлийн паркийн нямбай, дэвшилтэт хөгжил нь Хятадын стандартчилал, өндөр технологитой салшгүй холбоотой гэж Монголын News.mn сайтын сурвалжлагч н.Цолмонбаатар хэлэв.

Дараа нь сэтгүүлчид Хятадын Хүйтэн улирлын хүнсний ногооны академийн ажлын байранд зочилсон. Хүнсний ногооны хүлэмж, сортын үзэсгэлэнгийн талбайд сурвалжлагчид байцаа, брокколи, луувангийн шинэ сортуудыг үржүүлж байгааг харсан.

- Арав гаруй жилийн өмнө импортын сортууд манай улсын хүйтэн улирлын хүнсний ногооны 90 хувийг эзэлж байсан. Одоо бидний сонгож, тариалсан Zhonggan 628 цуврал байцааны сортууд улсын хэмжээнд жилд 1 сая гаруй мү тариалах талбайтай болсон гэж ажлын байрны дарга Гуань Хүймин хэлэв.

- Бид хүйтэнд тэсвэртэй, өвчинд тэсвэртэй хүнсний ногооны сорт, орчин үеийн тариалалтын техникийг нэвтрүүлэхийг үргэлж хүсч ирсэн. Хятадын эрдэмтдийн ажлын байрны ололт амжилт маш практик юм. Хэрэв Монгол Улс эдгээр технологи, үрийн эх үүсвэрийг нэвтрүүлбэл орон нутгийн хүнсний ногооны хангамжийг ихээхэн баяжуулах болно гэж Монголын Сэтгүүлчдийн Нэгдсэн Эвлэлийн дэд дарга Ариунчулуун ярилаа.

Монголын Tenger телевизийн сэтгүүлч н.Энхгэрэл:

- Энэ бол зүгээр нэг сурвалжилга биш, харин ирээдүйн хамтын ажиллагааны боломжуудыг судлах явдал юм. Энэхүү арга хэмжээний тусламжтайгаар бид илүү нээлттэй, үр ашигтай, ногоон Өвөр Монголыг харсан гэж хэллээ.

Арга хэмжээний Бээжингийн хэсэг 05-р сарын 14-нд эхэллээ. Нээлттэй байдал, хамтын ажиллагаа, хөгжлийн түүх үргэлжилж байна.

6-р сарын 23-нд АНУ-ын Сенат Ерөнхийлөгчийн дайны эрх мэдлийг хязгаарласан тогтоол баталж, Ираны эсрэг цэргийн ажиллагааг зогсоохыг Ерөнхийлөгч

АНУ, Ираны дайны энхийн зуучлагч Пакистаны мэдэгдлийн дараа газрын тосны Азийн арилжааны үнэ буураад байна. Тодруулбал, өнөө өглөөний байдлаар

БНХАУ-ын Гадаад хэргийн сайд Ван И энэ сарын 13-15-ны хооронд Монголд хийсэн айлчлалын дараа Ши Жиньпин дарга ирэх наймдугаар сарын сүүлээр Улаанбаатарт ирнэ гэж эх сурвалж мэдээллээ. Ши Жиньпиний наймдугаар сард хийх айлчлал нь эрчим хүчнийхээ хувьд ОХУ-аас хамааралтай, Хятадаас улам бүр нэмэгдэж буй эдийн засгийн хараат, АНУ-тай ардчилсан түншлэлийн харилцаагаа тэнцвэржүүлж байгаа үед болж байна.

БНХАУ-ын Гадаад хэргийн сайд Ван И 2026 оны энэ сарын 13-ны орой Улаанбаатарт хүрэлцэн ирж, 15-ныг дуустал үргэлжлэх гурван өдрийн албан ёсны айлчлалаа эхлүүлсэн. Түүний Монгол Улсын Гадаад хэргийн сайд Батмөнхийн Батцэцэгийн урилгаар хийж буй айлчлал нь ердийн дипломат ажиллагаанаас илүү юм. Энэ нь Ши Жиньпин даргын энэ зун хийхээр төлөвлөж буй төрийн айлчлалын үндэс суурийг тавьж буй явдал юм. Ши Жиньпин наймдугаар сарын сүүлээр буюу улсын хамгийн чухал баяр болох Наадмын дараа Монголд айлчилна. Ван Игийн мөрийн хөтөлбөрт Хятад, Монголын харилцааны өргөн хүрээг тусгасан. Тэрбээр худалдаа, хөрөнгө оруулалт, хилийн хамтын ажиллагаа, соёлын солилцоо зэрэг асуудлыг хэлэлцэхийн зэрэгцээ Ши Жиньпинийг ирэх “тайз”-ыг бэлтгэх аж. Бээжин Монголын “гуравдагч хөрш”-ийн бодлогыг анхааралтай ажиглаж байгаа бөгөөд Улаанбаатар хот хоёр аварга хөрш болох Орос, Хятад, тэр дундаа АНУ-тай харилцаагаа хөгжүүлж буй юм.

Монголд Улсад  сүүлийн нэг жилд гурван өөр Ерөнхий сайд солигдсон. Монголын улс төрийн тогтворгүй байдал нь Бээжингийн санааг зовоож байгаа бөгөөд Хятадын эрх баригчид Монголын эмзэг улс төр нь  хоёр талын хамтын ажиллагаа, хөрөнгө оруулалтад үзүүлэх нөлөөллийн талаар санаа зовж байна.

Монголын хувьд маш завгүй зун

Ши Жиньпин эзэн хаан Нарухитогийн тогтоосон жишгээр тус улсын жил бүрийн уламжлалт баяр, баяр наадмын үеэр Монголд айлчлахаар төлөвлөжээ. Гэсэн хэдий ч Өмнөд Солонгосын Ерөнхийлөгч Ли Жэ Мён тус наадамд оролцохоо Ши Жиньпиний өмнө баталгаажуулснаар Монгол Улс нэг сард хоёр улсын төрийн тэргүүнийг хүлээн авах нөхцөл байдал үүссэн байна. Тиймээс Ши Жиньпин айлчлалаа наймдугаар сарын сүүл хүртэл хойшлуулжээ.

Наадам бол Монголын хамгийн чухал уламжлалт баяр юм. Жил бүрийн долоодугаар сарын 11-13-ны хооронд Монгол Улс тусгаар тогтнолоо сэргээн мандуулсан тус наадмыг “Эрийн гурван наадам” буюу бөхийн барилдаан, хурдан морины уралдаан, сур харваа зэрэг төрлөөр зохион байгуулдаг. Энэ бол ЮНЕСКО-д хүлээн зөвшөөрөгдсөн биет бус соёлын өв бөгөөд Монголын ард түмний үндэсний бахархал юм.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх, Японы эзэн хаан Нарухито, хатан хаан Масако нар өнгөрсөн оны долоодугаар сарын 6-11-ний өдрүүдэд Монгол Улсад айлчилж, наадмын нээлтэд хүндэт зочноор оролцсон. Японы эзэн хаан Монголд анх удаа айлчилж байгаа нь хоёр орны харилцааны түүхэн чухал үйл явдал байлаа. Энэхүү айлчлал нь Япон улс Монгол Улсад соёлын төдийгүй эдийн засгийн ач холбогдол нэмэгдэж байгааг онцолсон юм.

Монгол болон Япон, Хятадын харилцаа тэнцвэртэй байна

Япон улс сүүлийн жилүүдэд Монголын хамгийн чухал түншүүдийн нэг болсон. Үүний тод жишээ бол 2021 оны долоодугаар сард ашиглалтад орсон "Чингис хаан" олон улсын нисэх онгоцны шинэ буудал юм. Төслийн зардлын 93 орчим хувийг Японы ODA зээлээр санхүүжүүлсэн бөгөөд одоо Япон, Монголын компаниудын хамтарсан "Шинэ Улаанбаатар олон улсын нисэх онгоцны буудал" ХХК ажиллаж байна.

Япон улс агаарын тээврээс гадна боловсрол, эрүүл мэнд, засаглалын шинэчлэлд Монголыг дэмжиж ирсэн. Улаанбаатарын хувьд Токио бол Бээжин, Москвагийн нөлөөг тэнцвэржүүлдэг найдвартай түнш юм. Эзэн хаан Нарухитогийн наадмын үеэр хийсэн айлчлал нь зөвхөн ёслолын шинж чанартай байсангүй. Энэ нь Япон болон Монголын харилцаа тууштай байгаагийн илэрхийлэл байв.

Өнгөрсөн жил Эзэн хаан Нарухито, Хатан хаан Масако нарын айлчлалын үеэр Монгол улс орон даяар зочломтгой хандсан нь Бээжингийн анхаарлыг татсан талаар зарим эх сурвалжууд онцолж байна. Ерөнхий сайд Санае Такайчигийн Тайванийг дэмжсэн илэн далангүй байр суурьтай холбоотойгоор Япон, Хятадын харилцаа Дэлхийн 2-р дайнаас хойших хамгийн доод цэгтээ хүрээд байгаа билээ.

Монгол-Хятадын харилцаа

Монгол Улс өөрөө эрчим хүчний хувьд Москвагаас ихээхэн хамааралтай. ЗХУ-ын нөлөө болон Чингис хааны өвөөс улбаатай үндэсний өвөрмөц онцлогтой учраас хэзээ ч БНХАУ-ын бүрэлдэхүүнд орж байгаагүй.

Өнөөдөр Хятад улс Монголын нүүрсний экспортынхоо дийлэнх хувийг худалдан авч, өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүн нийлүүлдэг Монголын хамгийн том худалдааны түнш юм. Бээжин Монголын төвийг сахисан байдлыг үнэлдэг ч Вашингтонтой харилцах харилцаанд нь эмзэг ханддаг. Түүнчлэн монгол залуусын Хятадад хандах хандлага ч өөрчлөгдөж байна. Монгол залуус илүү нээлттэй болж, хятадын жүжиг үзэж, Huawei, Xiaomi утас худалдан авч эхлээд буй. Энэхүү соёлын өөрчлөлт нь хоёр талын харилцааны талаарх ойлголтыг өөрчилж байна.

БРЮССЕЛЬ, 2026 оны зургаадугаар сарын 12 /Kazinform/. Өчигдөр болсон Европын Төв банкны /ЕТБ/ Удирдах зөвлөлийн хуралдаанаар инфляцын

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп Израилын ерөнхий сайд Биньямин Нетаньяху болон Хезболла хөдөлгөөний төлөөлөгчидтэй хэлэлцээ хийжээ. 

Францын Парис хотноо хөлбөмбөгийн хөгжөөн дэмжигчид болон цагдаа нарын хооронд мөргөлдөөн гарсны улмаас 780 гаруй хүн баривчлагдсан байна.

“Хятадын эртний гурван улсын түүхийн ул мөрөөр” Сычуань - Чүнчингийн соёлтой танилцах зуслангийн арга хэмжээний бүх хөтөлбөр дуусаж, аяны багийнхан 05-р сарын 15-ны өдөр Чүнчин хотоос аяарлалаа.

 Гадаад оюутнууд Хятадын эртний “нүүр будалт”-ын урлаг буюу ши жүжгийн багийг урлаж будах ур мэргэжлийг биечлэн туршиж үзлээ.